دەنگانا/سنندج-گورستان تاریخی زاگرس کوه آبیدر سنندج با قدمتی بیش از سه هزار سال متعلق به ساکنان بومی منطقه با عنوان اثر فرهنگی-تاریخی با شماره ۳۴۱۹۳ بهطور رسمی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
به گزارش پایگاه خبری ” دەنگانا ” کردستان، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستاندر گفتگو با خبرنگاران از ثبت گورستان تاریخی زاگرس در دامنه کوه آبیدر سنندج در فهرست آثار ملی کشور خبر داد و گفت: این اثر ارزشمند فرهنگی-تاریخی با شماره ۳۴۱۹۳ بهطور رسمی در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسید.
پویا طالب نیا افزود: بر اساس ابلاغ رسمی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خطاب به استانداری کردستان، گورستان تاریخی زاگرس آبیدر واقع در جاده کمربندی آبیدر به حسنآباد، روبهروی شهرک زاگرس، واجد ارزش ثبت ملی تشخیص داده شد.
طالب نیا اظهار کرد: ثبت این اثر، گامی مؤثر در جهت حفاظت، صیانت و ساماندهی یکی از محوطههای مهم تاریخی شهر سنندج است و زمینه انجام مطالعات علمی، پژوهشی و برنامهریزیهای حفاظتی را فراهم میکند.
مدیرکل میراثفرهنگی کردستان با تأکید بر نقش این ثبت در توسعه گردشگری فرهنگی استان، افزود: گورستان زاگرس آبیدر بخشی از هویت تاریخی منطقه زاگرس را بازتاب میدهد و معرفی آن میتواند به تقویت جایگاه سنندج بهعنوان یکی از مقاصد گردشگری تاریخی غرب کشور کمک کند.
لازم به ذکر است وزیر میراث فرهنگی و گردشگری طی نامهای رسمی به استانداری کردستان، ثبت گورستان زاگرس آبیدر سنندج را در فهرست آثار ملی ایران ابلاغ کرد.
با ابلاغ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، گورستان تاریخی زاگرس آبیدر سنندج در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد. این گورستان در ضلع غربی آبیدر و در مسیر سنندج به روستای حسن آباد روبروی شهرک زاگرس قرار دارد.
گفتنی است در تاریخ آبان ماه سال ۱۳۷۸ هنگام عملیات تعریض جاده مسیر شهرک زاگرس- حسن آباد ـ سنندج، گورستانی تاریخی کشف شد.
گورستان تاریخی زاگرس سنندج یکی از گورستان هایی است که در پاییز سال ۱۳۸۷ کشف شد، اراضی این گورستان در سال های گذشته به دلیل احداث پارک جنگلی آبیدر، به عنوان کمربند سبز آبیدر درختکاری شده بود. این گورستان در دامنه کوه آبیدر و در منتهی الیه ضلع جنوب غربی آن و در مسیر دسترسی سنندج -حسن آباد واقع شده است.
در سطح محوطه و محدوده اطراف این قبرستان هیچ گونه علائمی که نشان از قبرستان بودن محل باشد وجود نداشت تا اینکه عملیات راهسازی منجر به تخریب و عیان شدن این گورستان شد.
قبرستان زاگرس سنندج با توجه به مطالعات باستان شناسی و نوع تدفین این گورها مربوط به اوایل هزاره اول قبل از میلاد یعنی اواخر عصر آهن ۲ و اوایل عصر آهن ۳ (بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰سال پیش از میلاد) است که متعلق به ساکنان بومی است.
قبرهای مکشوفه در گورستان زاگرس سنندج معرف چهار نوع معماری متنوع در عصر آهن ایران است که شامل قبور حفره ای ساده، قبور حفره ای با پوشش سنگی، قبور کلان سنگی، قبور کلان سنگی با چهار چینه سنگی است.
در گورستان زاگرس تعداد ی گور کشف شد که تدفین ها تماما در جهت شمال شرقی – جنوب غربی بود و نحوه قرار گیری مردگان نیز تابع اشکال رایج در گورستان های هم عصر در نقاط مختلف ایران است به طوری که این اموات یا به صورت خوابیده به پهلو راست و یا خوابیده به پهلوی چپ یا به صورت جنینی یا چمپاتمه ای دفن شده بودند.
در تعدادی از قبور نیز مردگان را به صورت طاق باز دفن نموده بودند یعنی به صورت خوابیده به پشت و رو به آسمان به گونه ای که دست ها یا درازکش و یا به روی هم و بر سینه متوفی قرار می گرفتند و اشیایی مانند کوزه سفالی، کاسه مفرغی، نیزه فلزی، کمربند مفرغی همراه اجساد دفن شده بودند.
مسئولان و کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری طبق کارشناسی های اولیه، قدمت این قبرها را ۳ هزار سال تخمین زدند و یکی دو مورد از قبرها که اجساد در آن کشف و بیرون آورده شد در موزه مردم شناسی سنندج نگهداری می شود.
