حق مالکیت از اولین حقوق پذیرفته شده هر انسان است که مورد تائید اکثر مکاتب حقوقی و ایدئولوژی هاست که در کنار مشروعیت از قابلیت ایجاد تنش هم برخوردار بوده و هزاران سال سابقه و میلیونها نفر قربانی دارد. در عصر حاضر مالکیت جدای از ارتباط با حقوق خصوصی افراد از مهمترین پیوستهای پیشبرد روند توسعه همه جانبه می باشد که در میزان پیشرفت و انظباط شاخص های توسعه یافتگی تاثیر قطعی دارد.
این تاثیر در حوزه مدیریت شهری بیش از سایر حوزه هاست زیرا ارتباط مستقیم با مهدنسی شهرسازی و توسعه شهری دارد، بر اساس قانون هر نوع ساخت و ساز کلی و جزئی نیازمند اثبات مالکیت فرد یا نهاد بوده و ناتوانی در این امر امکان اخذ مجوز را از بین می برد. شکل گیری پدیده مهاجرت از روستاها و شهرهای کوچک در ایران روند ساخت و ساز را چنان گسترش داد که مانند طوفان تمام ساختار کالبدی و معماری را در بر گرفت و کل ویژگی های استاندارد شهری را از چهره شهرها زدوده و آنها را تبدیل به روستاهای بزرگ کرد.
یکی از علل اصلی این پدیده ضد توسعه ای زمین های قولنامه ای و معاملات عرفی بود که از نظر قانون فاقد اعتبار برای اثبات مالکیت و گرفتن پروانه ساخت و ساز فردی و شهری بود و افراد نیازمند سرپناه و ناتوان از پرداخت اجاره منزل ناچار به سمت روش های غیر قانونی رفتند. رفتن به سمت ساخت و ساز غیر مجاز تنها شهر را به بی سر و سامانی نکشید بلکه پدیده ای سرطانی ایجاد کرد که خود گستره ای بزرگ از انواع رفتارهای غیر قانونی و پیامدهای منفی اقتصادی و اجتماعی است و آن را باندهای ساخت و ساز شبانه می نامند.
این باندها به مرور زمان پدیده فساد اداری و خرید و فروش امضاهای طلائی را در ادارات گسترش داده و این روزها دارند با خیال راحت و جلو چشم همه نهادهای مسئول اجرای قانون همه تپه ها و اراضی کشاورزی حریم و داخل شهرها را تبدیل به محلات مسکونی فاقد هر نوع استاندارد شهری و زیستی کردند.
اما اخیرا سازمان ثبت اسناد و املاک حل مشکل زمین های قولنامه ای و معاملات عرفی را در دستور کار قرار داد تا هم حق مالکیت را حراست کند و هم شهر و شهروند را از دست بلاتکلیفی و سکونت استاندارد نجات دهد. خبرنگار پایگاه خبری «ده نگانا» برای بررسی این رویکرد و عملکرد این نهاد گفتگوئی با مدیرکل ثبت اسناد و املاک کردستان انجام داده که اینک پیش روی شماست.
دکتر رضا اعظمی با تاکید بر ضرورت رفع موانع تثبیت مالکیت و توسعه شهری گفت: سالهاست که کردستان با مشکلات ناشی از احداث سرپناه در اراضی فاقد سند حاشیه شهرها روبروست که خسارات سنگین و گاها غیر قابل جبران بر روند توسعه شهری گذاشته است.
وی افزود: مدیریت فعلی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برنامه پایان دادن به این روند را در دستور کار قرار داد که توانست در مدت کوتاهی دستاوردهای بزرگ و ماندگار به دست آورد.
اعظمی تصریح کرد: کردستان از استان هایی است که بیشترین زیان را از این پدیده دیده است که تداومش شاخص های زیست شهری را به چالش کشیده به این علت جناب دکتر حسن بابایی توجه ویژه ای به این استان داشت و این نگرش ایشان منشاء موفقیتهای بزرگی بود.
این مقام مسئول ادامه داد: درخصوص بزرگترین ناحیه منفصل شهری و سکونتگاههای غیررسمی نایسر سنندج، حدود ۲۰۰۰ فقره اسناد مالکیت دفترچه ای تبدیل به سند تک برگ شده و حدود ۷۵۸ فقره سند هم بنام دولت و با نمایندگی اداره راه و شهرسازی کردستان صادر شد که موجب پایان دادن به سال ها بلاتکلیفی گردید تا بر اساس مقرراتقانونی و در قالب دستورالعمل نحوه واگذاری این املاک به مردم واگذار شود.
وی یادآور شد: درخصوص صدور اسناد مالکیت بنیاد تعاون ارتش جمهوری اسلامی ایران در حاشیه شهر سنندج تعداد ۲۶۷۸ فقره که طی مدتی قریب به ۱۵ سال بلاتکلیف مانده بود که با تلاش فراوان و تعامل ادارات ذیربط و پای کار آوردن آنها و تشکیل جلسات متعدد و رفع مشکل و نظارت بر کار کارشناسان و افزودن تعداد نقشه برداران در کمترین زمان ممکن صادر و تسلیم گردید. این اقدام جهادی در خارج از ساعات اداری و در ایام تعطیل در حدود یک ماه صورت گرفته است.
وی یادآور شد: با اقدامات جهادی کوتاه مدت حدود ۷۲۰۰ فقره اسناد مالکیت جهت واگذاری به مردم استان و اجرای طرح مسکن ملی صادر شد که به سرانجام رساندن آن موجب رضایت عمومی و پایان دادن به اعتراض متقاضیان که در اجرای این طرح از روند پیشرفت طرح ها معترض بودند خواهد شد.
مدیرکل ثبت اسناد و املاک کردستان حل مشکل مالکیت واحدهای صنعتی مستقر در شهرک های صنعتی را دستاوردی جهادی دانست و گفت: پس از رایزنی ها، تشکیل جلسات متعدد و پای کار آوردن کارشناسان، در مدت زمان کوتاهی ۲۶۷ فقره سند مالکیت شرکت شهرکهای صنعتی دهگلان و سنندج بعد از ۵ سال بلاتکلیفی صادر و تسلیم گردید.
وی اعلام کرد: درخصوص اسناد مالکیت سازمان مناطق آزاد تجاری کردستان هم پس از رفع مشکلات چندین ساله که باقی مانده است ۲۱۶ فقره تسلیم گردید.
اعظمی خبر از صدور سند تکبرگ برای تمام املاک چند شهرستان داد و افزود: تمامی اسناد دفترچه ای شهرستان های مریوان، کامیاران و دهگلان با پیگیری شبانه روزی به اتمام رسیده و بصورت کامل به اسناد تک برگ تبدیل شده است.
