پایگاه خبری “دەنگانا”/ نان را می توان یکی از مهم ترین کالاها یا نیازهای اساسی و ضروری برای بشر برشمرد چرا که دارای اهمیت ویژهای در سبد مصرفی خانوارها بوده و غذای اصلی بسیاری از افراد در کشورهای مختلف دنیا می باشد. درست است نان غذایی ساده به شمار می رود اما از اهمیت و نقش اساسی، از گذشتگان دور در سفره انسان ها داشته و جایگاه ویژه و قابل احترامی دارد.
در بسیاری از فرهنگها، نان به عنوان نمادی از زندگی، باروری و فراوانی شناخته میشود. در برخی از روایات مذهبی، نان مقدس شمرده میشود که اگر این مهم را کنار بگذارم امروزه به غدای بسیاری از خانواده ها در خیلی از نقاط ایران مبدل گشته است و جالب است بداینم سرانه مصرف نان در کردستان بالاتر از متوسط کشوری است و ضریب اهمیت نان در سبد خانوار مردم کردستان هم از درصد بالایی برخوردار است.
کردستان همواره براساس آمار مرکز آمار ایران تورم سالانه و نقطه به نقطه آن در گروههای کالایی مختلفی از کشور بالاتر است. به گفته معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کردستان، ضریب اهمیت نان در سبد خانوار استان ۸.۲ درصد است به عبارتی بعد از مسکن، نان بالاترین میزان را دارد.
افزایش قیمت نان در تابستان سال ۱۴۰۳ و بهار سال جاری، تاثیر زیادی بر روی تورم استان برجای گذاشت و در زندگی مردم نیز همینطور، البته افزایش قیمت نان آزاد این روند را افزایش داد چرا که هر روز شاهد تبدیل شدن خبازی های یارانه ای به خبازی با پخت آزاد هستیم و این موضوع مشکلاتی ایجاد کرده و نگرانی های جدی را به دنبال خواهد داشت.
خبازی های فعال در شهرستان ها که مستقیماً زیر نظر فرمانداری ها هستند و شورای آرد و نان شهرستان ها مجوزهای لازم را برای فعالیت و سهمیه های لازم برای آنان صادر می کند اکنون در خیلی از نقاط استان به ویژه شهر سنندج به حال خود رها شده اند و بسیاری از خبازی ها در سایه ضعف نظارت ها و ناتوانی های مدیریتی در مرکز استان به انواع تخلفات دست می زنند.
تعدادی از نانوایی ها خودسرانه در روزهای غیرتعطیلی واحد خود، اقدام به تعطیلی کرده و سهمیه آرد یارانه ای چند ده هزار تومانی خود را در بازار آزاد و به صورت قاچاق تا چند میلیون تومان به فروش می رسانند و جمع کثیری از نانوایی ها از وزن چانه ها کم کرده و روزانه چندین کیسه آرد از مردم دزدی می کنند. گزارشهای میدانی اهالی رسانه و بیانات و مشاهدات خود شهروندان از برخی نانواییهای آزادپز در سنندج و دیگر شهرهای کردستان نشان میدهد قیمت نان، بیآنکه افزایش رسمی اعلام شود به طور خودسرانه بالا رفته است؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند به یکی از چالشهای جدی معیشتی در استان تبدیل شود.
برخی خبازی های آزاد پز سنگک به بهانه پخت نان بزرگ هر قرص سنگک را به ۴۰ هزار تومان به مشتری تحویل می دهند در حالیکه وزن چانه نان یا ثابت است یا چند گرم از چانه معمولی فقط اضافه دارد و با کش دادن نان آن را در ابعاد بزرگ و کوچک و با قیمت های متفاوت عرضه می کنند در حالی که چنین اقدامی خارج از عرف و مجوز اعطا شده می باشد و وزن نان نیز فقط مقداری از نان معمولی و کوچک بیشتر است و واحدهای هم هر قرص نان معمولی را ۲۵ هزار تومان عرضه میکند؛ قیمتی که پنج هزار تومان بالاتر از نرخ مصوب است و حتی قرص نان معمولی هم طبق نرخ و وزن مصوب عرصه نمی شود و از وزن چانه آن کم می کنند و نان های معمولی کوچک تر از آنجه که باید باشد پخت می گردد به عبارتی نان سنگک های جدید “بربری” شده اند و پیشترها هر نان سنگک برای مصرف سه نفر بود در حالی هم اکنون برای یک نفر و شاید یک نفر و نصفی باشد و نانی که دیگر نان نیست چرا که کیفیت لازم را ندارد، پس از گذشت چند ساعت بسیار کهنه و غیر قابل مصرف می شود و وزن و اندازه آن را هم تغییر داده و از سفره مردم می دزدند، باید گفت که نان نیست، ضمن نداشتن کیفیت لازم درد و رنج و تحمل است و نظارت و اصلاحی هم در کار نیست.
هر گونه افزایش قیمت خارج از نرخ های مصوب اعلام شده و کم فروشی و گرانی فروشی تخلف محسوب می شود و با متخلفان باید برخورد شود، اما متاسفانه کسی به این مهم توجه ندارد و با وجود افزایش قیمت نان در سال جاری همچنان کیفیت نان تغییر محسوسی نداشته و مردم از این موضوع نیز ناراضی اند اما نهادی برای جوابگوی و پیگیری وجود ندارد. در استانی مانند کردستان که درآمد سرانه آن پایینتر از میانگین کشوری است و با نرخ بیکاری بالاتر، صنعتینبودن اقتصاد استان و سهم بالای نان در الگوی مصرف غذایی همراه است، گرانی نان و موارد مذکور میتواند اثر قابل توجهی بر امنیت غذایی مردم برجای بگذارد چون به دلایل زیادی که همه از وجود آن واقفند، مردم ناچارند نان بیشتری مصرف کنند.
گرانی های بازار به ویژه در اقلام خوراکی و نیازهای اولیه مردم زندگی مردم را به شدت و به سختی تحت تاثیر و با مشکلات فراوانی روبرو کرده و گرانی و افزایش قیمت نان که خود نیز با توجه به سطح درآمدی استان، فشار قابل توجهی بر خانوارها وارد کرده تغییرات دوباره نرخ نان و رها شدن نانوایی ها به حال خود حساسیت و واکنش های اجتماعی زیادی را به دنبال خواهد داشت و البته اگر گوش شنوایی برای توجه و پرداختن به این موارد وجود داشته باشد.
