
شکل گیری نگرش دیکتاتوری در نظام قدرت، فعال شدن باندهای رانت جو در بدنه مدیریت و غلبه نگاه انکار حقوق هویتهای غیر اکثریت قدرتمندترین عوامل چالش در انسجام، امنیت، تمامیت ارضی و پیشرفت هر کشور است که تنها با دموکراتیزه کردن نظام قدرت کنترل می شود.
تدوین قانون اساسی تکثرگرا، ورود احزاب سیاسی از تمام هویت های نژادی، فرهنگی و ایدئولوژیکی و آزادی رسانه راه های دموکراتیک کردن نظام قدرت است در غیر این صورت اقتدارگرائی نظام قدرت، پیشبرد توسعه اقتصادی و تلاش برای تقویت اعتبار اخلاقی در نظام بین الملل به نتیجه نخواهد رسید.
تنوع هویتی حامل دو قابلیت تهدید و فرصت است که فعال شدن هر کدام از آنها بستگی به نگرش حکومت به توزیع قدرت، ثروت و منزلت دارد، بر این اساس اگر سیستم حکومتی با نگاه ایدئولوژیکی به موضوع بنگرد و حقوق آنها نادیده بگیرد قابلیت تهدید فعال شده و همبستگی، امنیت و توسعه ملی و تمامیت ارضی را به چالش می کشد.
در اینجاست که هویت سرکوب شده به تلاش برای برون رفت از تبعیض، تحقیر و نابودی می پردازند و از روش های سیاسی و مسلحانه بهره می گیرد. اما اگر سیستم حکمرانی هویت آنها را به رسمیت شناخته و احقاق حقوق آنان را به عنوان بخشی از هویت ملی در دستور کار قرار دهد، علایق میهن پرستی و اتحاد ملی به اوج خواهد رسید.
کُرد به عنوان یک ماهیت نژادی و هویت فرهنگی، بنیانگذار فرهنگ و تمدن ایران زمین بوده و بیشترین نقش را در تکامل هویت فرهنگی و درخشان ترین سابقه را در حراست از این دیار دارد. حکومت های ایران از پادشاهان هخامنشی گرفته تا رژیم جنایتکار پهلوی تمام قدرت خود را بر حذف هویت کوردها گذاشتند اما قدرت بنیادین فرهنگی، تکثر بزرگان و علایق هویت خواهی کوردها اجازه نداد این برنامه شوم محقق شود.
کوردها اولین مبارزان ضد شاهنشاهی بودند، این یک حقیقت تاریخی است که در زمان مبارزه آنها با رژیم پهلوی بسیاری از رهبران غیر کورد همراه و هم پیمان رضا پالانی و فرزندش بودند اما بعد از مشاهده حرکت رو به زوال پهلوی مصلحت را پیوستن به مبارزان دیدند.
پس از شکل گیری اجماع ملی برای نابودی رژیم پهلوی و از بین رفتن آن نوبت به توزیع قدرت رسید که به علت غلبه حرارت ایدئولوژی بر وفاداری به هم پیمانی، قدرت غالب تلاش برای حذف دیگران آغاز و همه هویت های غیر خودی را از هسته مرکزی قدرت دور کرد و کار به جایی رسید که فضای دوستی تبدیل به دشمنی شد.
فعالان سیاسی کورد در این شرایط تبدیل به ۳ جبهه شدند، احزاب سیاسی پا به میدان جنگ گذاشتند، بزرگان غیر حزبی قدم در راه آشتی ملی گذاشتند و افرادی هم در قالب پیشمرگان مسلمان وارد هواداران جمهوری اسلامی شدند.
بیان عباراتی مانند ضد انقلاب، تجزیه طلب و میهن فروش در وصف کوردهای هویت خواه با هدف بسیج هواداران ایدئولوژی غالب و همراه سازی جریان ناسیونالیست فارس رواج یافت، این واژه ها با وجود اینکه حقیقت نداشت اما توانست جبهه بندی هویتها را تقویت کند.
در این سو هم بزرگان مخالف جنگ که مورد احترام مردم بودند با اعتماد به شعارهای حکومتی تلاش کردند با تقویت امید به آینده مردم را در میدان غیر جنگی حفظ کنند، به طوری که کوردها تا ۱۳۸۴ بیشترین میزان مشارکت انتخاباتی، بالاترین نرخ تحمل مشکلات و پرشورترین حضور در فراخوانهای حکومتی را داشتند.
اما اهمال در بهبود شاخص های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و اصرار نظام قدرت بر نگاه از موضع برتر سبب ناامیدی کوردها از آینده، حذف بزرگان مخالف جنگ، افزایش گرایش به تحریم انتخابات، پیوستن جوانان به احزاب مسلح، اعتصابات و اوج گیری ناآرامیهای خیابانی شد.
تاریخ این دو نکته مهم را ثابت کرده ۱- تقابل با یک هویت موجب نابودی آن نخواهد کرد اما گرایشات هویتی را تبدیل به تنشهای ناسیونالیستی کرده و سرنوشت یک کشور را به چالش غیر قابل حل میکشد ۲ – حمایت خارجی از یک حکومت یا مخالف آن ابزاری است برای واردار کردن حکومت ها و مخالفین به تمکین در برابر خواسته های بیگانگان.
پس نه اصرار بر رویکرد گذشته ثمربخش است و نه اتکاء به بیگانه، در این شرایط که جبهه جنگ همه جانبه با ایران فعال شده و هر نوع اصرار بر گذشته از سوی کورد و حاکمیت تقویت روند آسیب پذیری کورد، حکومت و ایران است، در غیر این صورت این تنش برنده ای نداشته و تنها بازنده آن سرنوشت ایران و همه ایرانیان است.
صدیق مینائی-روزنامه نگار




